gototopgototop

همایش ها و نششست ها

معرفی تازه های نشر

دیوان شهاب نیریزی به تصحیح مختار کمیلی منتشر شد. این کتاب به همت بنیاد فارس شناسی به بازار کتاب عرضه شده است. در سخن نخست این کتاب می خوانیم:

 

ادامه مطلب...

اوقات شرعی



نقشه هواشناسی فارس

نقشه گردشگری فارس

آمار بازدید کنندگان

mod_vvisit_counterکل بازدیدها594417
 65 مهمان حاضر

اهدای عضو اهدای زندگی

شهرستان خرم بيد PDF چاپ نامه الکترونیک
شهرستان شناسی

 

شهرستان خرم بيد

موقعيت جغرافيايي و اقليمي

شهرستان خرم بيد از شهرهاي شمالي استان فارس و مركز آن، صفاشهر در فاصله 180 كيلومتري شمال شيراز و 80 كيلومتري جنوب آباده بين طول هاي جغرافيايي 52 درجه و 49 دقيقه و 53 درجه و 26 دقيقه شرقي و در بين عرض جغرافيايي 30 درجه و 12 دقيقه و 30 درجه و 53 دقيقه شمالي قرار دارد.از شمال به استان يزد و شهرستان آباده، از جنوب به شهرستان پاسارگاد، از شرق به بوانات و از غرب به اقليد محدود مي شود.اين شهرستان با مساحتي در حدود 2800 كيلومتر مربع داراي ويژگي هاي طبيعي ويژه اي است.كوه هاي مختلف معروفي مانند كوه عظمت در شمال شهرستان که گردنه معروف و برف گير كولي كش در همين سلسله كوه واقع است.كوه هاي موسي خاني و چناور در جنوب وكوه هاي بيدستان، انگورك و كوه سفيد معروف به عروس جغرافياي ايران، در شرق صفاشهر قرار دارند.هم چنين سلسله كوه هاي مشكان و قره بلاغ در حد فاصل اين شهرستان و شهرستان اقليد واقع هستند.مهمترين رودخانه ها عبارتند از قصريعقوب، پلوار و مشهد مرغاب ورود خانه های خرمی ودهبید.اين شهرستان داراي دو بخش مركزي و مشهدمرغاب مي باشد.

آب و هوا:

اين شهرستان، به دليل ارتفاع زياد از سطح دريا و وجود كوهستان هاي اطراف داراي آب و هواي سرد كوهستاني است.زمستان هاي بسيار سرد و يخبندان و تابستان معتدل و خنك دارد.درجه حرارت آن بين 20- درجه تا 37+ درجه در سردترين و گرم ترين ماه هاي سال، متغير است.ميانگين بارندگي 300-250 ميلي متر است (به جز خشکسالی).ارتفاع اين شهرستان نسبت به ساير شهرهاي فارس آن را به بام فارس لقب داده است.ميانگين ارتفاع آن از سطح دريا 1610 متر است.اين شهرستان با توجه به قرار گرفتن در مسير اصلي راه شيراز به اصفهان از موقعيت خاصي برخوردار است.در كنار آثار تاريخي، طبيعت زيبا و تفرجگاه هاي فراوان ويژگي ديگر منطقه محسوب مي شود.آب و هواي سرد و زمستانه آن تابستاني خنك را به وجود آورده است و اضافه شدن ييلاق عشاير به آن، چشم انداز گردشگري ويژه اي را ايجاد كرده است.  این شهرستان اکنون دارای حدود سیصد ابادی مسکون وغیر مسکون است این شهرستان از نظر جغرافیای تاریخی سده های اخیر از دو بکوک مهم و پر رونق قنقری ومشهد مرغاب تشکیل یافته است .اين شهرستان اخيراً به عنوان پايتخت سنگ هاي تزئيني ايران محسوب مي شود.

ويژگي هاي شهرستان

معادن و كارگاه هاي بزرگ سنگ تراشي و برخورداري از معادن سنگ هاي تزئيني و ارتفاع زياد منطقه نسبت به ساير مناطق استان فارس و ديگر اينكه اين شهرستان با توجه به پيشينه تمدن در دوران هاي مختلف تاريخي، يكي از باستاني ترين شهرستان هاي فارس و ايران محسوب مي شود.اين شهرستان داراي جاذبه هاي گردشگري و ييلاقي بسيار مي باشد كه نماد دوران هاي مختلف تاريخي و فرهنگي استان فارس مي باشد.


طبيعت و جاذبه هاي گردشگري طبيعي شهرستان

تفرجگاه قصريعقوب (روستاي هدف گردشگري):

در 7 كيلومتري جنوب صفاشهر مركز شهرستان خرم بيد و در 14 كيلومتري جنوب غربي جاده بين المللي شيراز به اصفهان از از صفاشهر، پس از گذشتن از مجموعه تاريخي ارزشمند امامزاده شهداء و عبور از كوه قصريعقوب وارد روستاي باستاني قصريعقوب و سپس وارد تفرجگاه قصريعقوب مي شويم.روستاي قصريعقوب با توجه به توامندي هاي بسيار ارزشمند تاريخي و گردشگري در ساليان اخير به عنوان يكي از روستاهاي هدف گردشگري كشور به ثبت رسيده است و از سطح دريا 2170 متر ارتفاع دارد.اين روستا در گذشته اطراقگاه طوايف مختلف عشاير بوده و آثار تاريخي و فرهنگي از دوران هخامنشيان و ساسانيان(بين 500 تا 600 قبل از ميلاد) دوران ساساني و دوران هاي مختلف اسلامي مي باشد.در اين مجموعه آثاري از قصريعقوب ليث صفاري در سده هاي اوليه هجري مشاهده مي گردد كه به همين دليل طبق روايات و شواهد به قصريعقوب مشهور گرديده است.از مناطق مهم تفريحي و گردشگري روستا مي توان به چشمه مراد، چشمه بند، استخر طبيعي و آسياب هاي تاريخي اشاره كرد.اين روستا به عنوان يكي از مناطق آباد و پررونق فارس در گذشته هاي دور بوده است و در يك ناحيه دشتي،كوهي استقرار يافته است و بافت مسكوني متمركزي دارد.در شمال اين روستا كوه قصريعقوب با ارتفاع 2200 متر از سطح دريا داراي چشم اندازهاي زيبا و محيطي مناسب به علاقه مندان به گردشگري و كوهنوردي مي باشد.قصريعقوب هم روستاي پايلوت گردشگري استان فارس مي باشد.


روستاي گردشگري خورجان(بخش مشهد مرغاب):

اين روستاي ييلاقي و منحصر به فرد داراي جاذبه هاي منحصر به فرد توريستي و گردشگري مي باشد.اين روستا در بخش مشهدمرغاب واقع است.اين روستا داراي باغات بسيار قديمي، خانه هاي زيبا و درختان هزارساله و هم چنين چشمه ساران متعدد مي باشد.از ديگر جاذبه هاي اين روستا مي توان به قنات سبزه پوش، استانه مبارك امامزاده سيد محمد حسين اشاره كرد.


روستاي گردشگري شهيدآباد:

اين روستا داراي جاذبه هاي ارزشمند تاريخي از دوران هاي مختلف تاريخ است.همه ساله جشنواره هاي عشايري و سنتي نوروزي استان فارس در اين روستا برگزار مي شود.از ويژگي هاي منحصر به فرد روستا اين است كه با تقديم بيش از 42 شهيد به نظام مقدس جمهوري در كشور بي نظير است.


مناطق نمونه گردشگري و ساير جاذبه هاي گردشگري:

1. سرآسياب قادرآباد:

از ديگر مناطق گردشگري منحصر به فرد خرم بيد مي توان به منطقه نمونه گردشگري سرآسياب قادرآباد كه محيطي مناسب براي ميهمانان و گردشگران مي باشد،چشمه بناب كه داراي جاذبه هاي ارزشمند توريستي در بخش مشهدمرغاب، تفرجگاه بيدستان ، سلسله كوه هاي چنارو، قدمگاه روستاي دلونظر و از مناطق تاريخي مي توان به پل هاي باستاني، قصر بهرام گور، قلعه گرگي، تاريخي آن مي توان به‌ (روستاي تاريخي مشكان، قاضيان، عباس آباد، مسجد جامع ) اشاره كرد.

پيشينه تاريخي

شهرستان خرم بيد با در برداشتن 250 اثر تاريخي، يكي از باستاني ترين شهرهاي ايران مي باشد.آثار تاريخي و جاذبه هاي گردشگري متعدد شهرستان از دوران هاي مختلف تاريخي شامل:

پارينه سنگي، نوسنگي، پيش از تاريخ و اسلامي اين شهرستان را به عنوان پژوهشگاهي براي باستان شناسان درآورده است و وجود رودهاي باستاني همچون پلوار و غارهاي پيش از تاريخ و كاروانسراهاي متعدد  و قلاع باستاني حكايت از رونق اين منطقه تاريخي در ادوار گذشته همچون هخامنشي، ايلامي، ساساني و اسلامي و ... دارد.اين شهرستان از روزگاران قديم همواره به عنوان يك منطقه چهارراهي و سوق الجيشي مطرح بوده است.علماء و انديشمندان بزرگي در دوران اسلام در اين منطقه مي زيسته اند.

آثار و ابنيه هاي مكشوفه در اين شهرستان آن را هزاره پيش از ميلاد بر مي گرداند.آسياب هاي تاريخي، قبرستان هاي قديمي و ... از ديگر باقي مانده هاي اين دوران مي باشند.از امامزاده ها و بقاع متبركه مي توان به امامزاده شهداء صفاشهر و سيد محمد حسين روستاي خورجان اشاره كرد.امامزاده شهداء شاخص ترين بناي تيموري در سطح استان فارس است.


بناهاي تاريخي

بقاع متبركه و امامزاده ها

امامزاده شهداء:

در 4 كيلومتري جنوب صفاشهر مركز شهرستان خرم بيد و در 12 كيلومتري جنوب غرب جاده شيراز-اصفهان وقتي به سمت روستاي باستاني و تفرجگاه دلپذير قصريعقوب مي رويم در چشم انداز سمت چپ جاده به مجموعه اي از آثار تاريخي و باستاني بر مي خوريم كه به امامزاده شهداء معروف است.اين اثر به بقعه سلطان ابراهيم نيز معروف است و ساختمان كنوني آن متعلق به دوران تيموري و تركمنان آق قويونلو مي باشد.داراي ساختماني بسيار زيبا و منحصر به فرد است كه متأسفانه بخشي از آن به مرور زمان تخريب گرديده است.صحن اصلي امامزاده داراي فيليپوشها، كاشي كاري ها و مقرنس و معرق كاري بسيار زيبا و استادانه مي باشد.در ضلع غربي آن بنايي وجود دارد كه مقبره امامزاده هم اكنون در آن جاي دارددر اين بنا نيز يكي از نمونه هاي كتابت آيات قرآني (كتابت سوره فتح) به زيبايي منحصر به فرد در معماري ايران در آن به چشم مي خورد.اين مكان در گذشته اي نزديك داراي گلدسته هاي برافراشته، زيبا و كاشيكاري شده و هم چنين زائر سرا و سرداب بوده است كه آن ها نيز به مرور زمان تخريب گرديده اند.اين اثر باستاني شاخص ترين آثار تاريخي شهرستان خرم بيد مي باشد.

كاروانسراي خرم بيد:

در شهرستان خرم بيد كه به علت تردد به عنوان يكي از شهرهاي كاروانسرايي ايران مشهود بوده است در حال حاضر دو كاروانسراي ارزشمند بر جاي مانده است.وجود كاروانسرا به دليل وجود نقطه ارتباطي و ترانزيتي از ايام قديم تا كنون بوده است:

الف)كاروانسراي قاجاريه صفاشهر:

اين كاروانسراي ارزشمند كه يكي از كاروانسراهاي منحصر به فرد قاجاري استان فارس بوده و در مركز صفاشهر واقع گرديده است.در زمان محمدعلي شاه قاجار در جهت تسهيل در اقامت كاروان ها و مسافرين ساخته مي شود.از خصوصيات بارز اين بناي ارزشمند مي توان به چهار ايوانه بودن، قرينه سازي، استفاده از سنگتراشي در ازارها، مصالح آجر با استفاده از طاق هاي قوسي و عرقچين در پوشش بنا نام برد.هم چنين در سر درب كاروانسرا نيز تزئينات آجري به چشم مي خورد.اين كاروانسرا داراي حجره هاي متعدد، اصطبل ها و انبارهاي مختلف مي باشد كه از نظر معماري و توريستي قابل توجه حائز اهميت مي باشد.

ب)كاروانسراي شاه عباسي شهيدآباد:

اين اثر ارزشمند تاريخي كه در فهرست آثار ملي ايران نيز به ثبت رسيده است در يك كيلومتري غرب روستاي شهيدآباد واقع در 20 كيلومتري جنوب صفاشهر، مركز شهرستان خرم بيد مي باشد.اين كاروانسرا كه داراي وسعت تقريباً 3600 متر مربع مي باشد يكي از كاروانسراهاي حيات دار در ايران در زمان صفويه محسوب مي شود و به كاروانسراي شاه عباسي شهرت دارد.شيوه معماري و ساخت اين بنا از شيوه مرسوم ايجاد بناهاي كاروانسراي دوران صفويه پيروي مي كند و داراي حجره هاي، اصلبل ها، انبارها و حيات مركزي مي باشد كه معماري بسيار زيبايي را به خود گرفته است.در مجاورت اين بنا يكي از منحصربه فرد ترين پل هاي باستاني ايران بر رود پلوار مشاهده مي گردد كه در ضلع غربي بنا جهت عبور و مرور كاروانيان استقرار يافته است.

سد باستاني خرم بيد:

منحصر به فرد ترين سدهاي دوران هخامنشيان در ايران مي باشد اين سد كه در نجاورت تنگ حنا بنا گرديده است متعلق به اوايل دوران هخامنشيان مي باشد و شيوه معماري و ساخت آن هنوز هم در احداث سدهاي امروزي كاربرد دارد.كشف اين سد كه براي اولين بار توسط انجمن پژوهش و تحقيق شهرستان خرم بيد گزارش شده و پس از بررسي توسط سازمان ميراث فرهنگي دو دوره باستان باستان شناسان بين المللي بر روي آن كاوش انجام دادند و اطلاعات جامعي در خصوص معماري و سد سازي دوران اوليه هخامنشيان بدست مي دهد.

چهارطاقي ها:

در مجاورت مجموعه تاريخي امامزاده شهداء يكي از منحصر به فرد ترين چهارطاقي هاي ايران وجود دارد كه در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.اين چهارطاقي نشانگر مركزيت و اعتبار سياسي و مذهبي شهر باستاني خرمه در دوران مختلف تاريخي بوده است.چهار طاق مذكور از سنگ لاشه، ساروج و گچ ساخته شده است.در شهرستان خرم بيد 7 چهارطاقي منحصر به فرد وجود دارد كه از جمله آن ها مي توان به چهارطاق عباس آباد در بخش مشهدمرغاب و چهارطاقي مشكان، قاضيان و قشلاق در بخش مركزي نام برد كه متعلق به دوران هاي مختلف تاريخي اعم از ساساني، اوايل اسلامي و ميانه اسلامي مي باشد.

منازل قديمي:

در شهرستان خرم بيد منازلي وجود دارد كه از نظر تاريخي حائز اهميت مي باشد كه از جمله اين منازل مي توان به خانه بامداد در بخش مركزي و خانه ركني در قادرآباد و منازل زيباي روستاي قصريعقوب و منزل كدخدا در صفاشهر اشاره كرد.

قصر سرخ بهرام گور:

در مركز شهر صفاشهر، مركز شهرستان خرم بيد اثري مشهود است كه به قصر سرخ بهرام گور مشهور است.اين اثر كه در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است يكي از آثار شاخص دوران ساساني مي باشد.بناي موصوف را كه مردم محلي به عنوان يكي از قصرهاي هفت گانه بهرام گور مي دانند. به عقيده بسياري از محققان به روي يك تپه باستاني بنا شده است.بناي موجود مجموعه مجموعه خشتي و گلي است كه بر اثر تخريب به صورت باقيمانده كنوني درآمده است.

ميراث فرهنگي تاريخ كشور را پاس بداريم:

از نوشتن هر گونه يادگاري، تخريب، نشتن بر روي سنگ هاي به جا مانده از آثار، ريختن مايعات يا نوشيدني، لمس اشياء به خصوص تابلو، قطعات موزه اي و سنگ نماها خودداري نموده و به هشدارهاي مسئولين حفاظت آثار توجه نمائيد.